Teminat Mektubu Nedir, Nasıl Kullanılır?

Teminat Mektubu Nedir, Nasıl Kullanılır?
15.06.2020
A+
A-

Teminat mektupları; bankaların, yurt içinde ya da yurt dışında bulunan müşterileri lehine, bir malın teslimi, bir işin yapılması veya bir borcun ödenmesive benzeri konularda muhatap kuruluşlara veya kişilere hitabenTL veya döviz cinsinden düzenledikleri ‘garanti sözleşmesi’ niteliğindeki belgelerdir.Teminat mektubu bir tür sözleşme olduğundan sözleşmenin tarafları olacağı açıktır. Teminat mektuplarının 3 tarafı vardır. Birinci taraf garanti veren banka, ikinci taraf lehtar yani borçlu ve son olarak üçüncü taraf garanti alan yani muhatap. Teminat mektubunda garanti veren banka, lehtar yani borçlunun fiilini taahhüt etmiyor, fakat bu fiili yerine getiremediği takdirde, garanti alana yani muhataba teminat mektubunda belirtilen tutar kadar ödeme yapmayı garanti ediyor. Kısaca teminat mektububanka tarafından verilen ve söz konusu işin zamanında ve eksiksiz yapılmasını taahhüt eden garanti mektubudur. Mektupta, aksi takdirde muhatabın uğrayacağı zararın metinde belirtilen tutar kadarının mektubu veren banka tarafından karşılanacağının taahhüt edildiği yer alır. 

Teminat mektupları, bankalar açısından Gayri Nakit Krediler kategorisinde değerlendirilir.  

Teminat Mektubu Vadesi 

Teminat Mektubu
Özellikleri

Teminat mektupları, işin mahiyetine göre süreli (vadesi belirli) olabileceği gibi süresiz de düzenlenebilir. 

Teminat Mektubu Özellikleri Nelerdir?  

1)   Türk Lirası Teminat Mektupları: 

Geçici Teminat Mektubu 

 Bu tür teminat mektupları ihalelere, genellikle kamu ihalelerine katılmak üzere düzenlenir. Geçici teminat mektubu ile bankalar, ihaleyi kazanan borçlunun, ihale koşulları çerçevesinde muhatap ile sözleşme imzalamaması halinde, muhataba belirli bir ödeme yapmayı kayıtsız/şartsız taahhüt etmektedirler.Geçici teminat mektubu tutarı ihale bedeli için yüzde 2’den az ve yüzde 4’ten fazla olamaz. 

Kesin Teminat Mektubu Nedir?

Kesin Teminat Mektubu 

İhaleyi kazanan yüklenici tarafından taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamaktır. Aksi takdir aksi takdirde Kesin Teminat Mektup miktarının banka tarafından muhataba ödeneceği garanti edilir. Mahkeme ve icra dairelerine, vergi dairelerine, gümrüklere hitaben verilen mektuplar KesinTeminat Mektubudur.Özel sektöre hitaben verilen bayilik yada mal alımları mektupları da bu kapsamda değerlendirilir.Kesin teminat mektubu tutarı ihale bedeli için en az yüzde 6 olmalıdır. 

Avans Teminat Mektubu 

Avans Teminat Mektubu

 Avans Teminat mektubu, borçlunun üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun bir şekilde yerine getirmemesi halinde, muhatap tarafından daha önce borçluya verilmiş olan avansın, muhataba geri ödeneceğini kayıtsız/şartsız taahhüt eder. Örneğin Müteahhitlerin kazandıkları kamu veya özel sektör ihalelerinde, işe başlamaları için aldıkları peşin avans miktarının, banka tarafından garanti edilmesidir. Sözleşmedeki hükümlere uygun olarak müteahhit taahhütlerini yerine getirdikçe, avans, hak edişlerinden mahsup edilmek suretiyle geri alınır.Avans teminat mektubunu diğer mektuplardan ayıran en önemli özellik; sözleşmede yer alması kaydı ile mektup tutarının azaltılabilir olmasıdır. Avans teminat mektubu tutarı ihale bedeli için yüzde 10 kadar olmalıdır. 

Serbest Konulu Teminat Mektupları 

Serbest Konulu Teminat Mektupları

Gerçek veya tüzel kişilere hitaben verilir. Serbest Konulu Teminat Mektupları mahkemelere hitaben ihtiyati tedbir, dosya teminatı amacıyla verilir. Mahkemelere hitaben verilen mektuplarda genel müdürlük onayının mutlaka alınması gerekir. Dikkat edilmesi gereken husus, lehine mektup verilen kişinin alacaklı olması ve borçlunun banka müşterisi olmamasıdır. Özellikle mal alımı, acentelik ve bayilik ilişkileri ile ilgili kredili veya satılmak üzere ve emanet gönderilmiş mal teslimlerinden doğacak alacakların zamanında ödenmesini temine verilen teminat mektuplarının yayın bir kullanım alanı vardır.  

2) Yabancı Para Teminat Mektupları 

  • Dövizi Natık Teminat Mektupları/Standby Akreditif: 

Bir malın teslimi, bir işin yapılması, bir borcun ödenmesi taahhüdünü içeren, yurtiçi veya yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişilere hitaben yabancı para üzerinden düzenlenen döviz ödemeli garantilerdir. 

  • Kur Riskli Teminat Mektupları 

Performans döviz kredisinin teminatı olarak, ihracatçı firmalar lehine Eximbank’a hitaben düzenlenirler. 

3) Müşteri, Teminat mektubu devrelerinde veya peşin olarak komisyon ödemektedir. 

4) Teminat mektubu ile Bankanın ödeme yükümlülüğünün bulunduğu tutar, kararlaştırılan koşullara uyulmaması durumunda muhatabın yazılı isteği ve mektubu geri vermesi koşuluyla ödenir. 

Avantajları Nelerdir? 

  • Güven: Teminat mektubu verildiğinde banka, kendi saygınlığını ve güvenilirliğini firmaların kullanımına sunar. 
  • İş Kolaylığı ve Maliyet Avantajı: Firmalar, sermaye bağlamadan iş yapma ve maliyet avantajına sahip olur. 
  • Garanti: İlgili kuruluş, banka teminat mektubu sayesinde kendini daha güvende hisseder. 

Önemli Notlar  

  • Devlet İhale Kanunu kapsamında düzenlenecek teminat mektupları (Devlete Gelir kazandırıcı işlemler) kanunen SÜRESİZ düzenlenmek zorundadır. 
  • Kamu İhale Kanunu kapsamında düzenlenecek teminat mektupları (Devletten para çıkışı gerektiren işlemler) kanunen SÜRELİ düzenlenmek zorundadır. 
  • Kamu DİK veKİK (Kamu İhale Kanunu)kapsamı haricinde Diğer Mevzuata dayalı ihaleler de düzenleyebilir. 

Bir önceki yazımız olan Sahte Para Nasıl Anlaşılır? Sahte Parayı Anlamanın Yolları başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.